بررسی قیمت جهانی نفت

#نفت پایان 2025 با بیشترین افت سالانه از 2020

قیمت نفت در معاملات روز چهارشنبه در بازارهای آسیایی عمدتاً بدون تغییر بود و در مسیر ثبت شدیدترین افت سالانه خود از سال ۲۰۲۰ قرار گرفت؛ چراکه نگرانی‌های مداوم درباره مازاد عرضه در طول سال بر بازارها سایه انداخته بود، هرچند ریسک‌های ژئوپلیتیک به‌طور مقطعی تنها حمایت محدودی از قیمت‌ها به عمل آوردند.

قراردادهای آتی نفت برنت برای تحویل در ماه مارس بدون تغییر در سطح ۶۱.۲۷ دلار به ازای هر بشکه معامله می‌شد، در حالی که قراردادهای آتی نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز با قیمت ۵۷.۸۹ دلار در هر بشکه تقریباً ثابت بود.

هر دو شاخص مرجع نفتی در آستانه پایان سال ۲۰۲۵ با افتی چشمگیر قرار دارند؛ به‌طوری‌که قیمت برنت حدود ۱۸ درصد کاهش یافته و نفت WTI نیز در مسیر افتی نزدیک به ۲۰ درصد است. این بیشترین کاهش درصدی سالانه قیمت نفت از زمان شوک تقاضای ناشی از همه‌گیری کووید-۱۹ در پنج سال پیش محسوب می‌شود.

فشار بر نفت به دلیل ریسک مازاد عرضه

این زیان‌های سنگین بازتاب‌دهنده افزایش نگرانی‌ها درباره عرضه مازاد است؛ نگرانی‌هایی که عمدتاً ناشی از تصمیمات اوپک‌پلاس برای کاهش تدریجی محدودیت‌های تولیدی بوده که در سال‌های گذشته از قیمت‌ها حمایت می‌کرد.

پس از محدود نگه داشتن تولید در بخش عمده‌ای از سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، این گروه تولیدکننده در سال ۲۰۲۵ به‌تدریج کاهش‌های داوطلبانه تولید را تعدیل کرد و بشکه‌های بیشتری را به بازاری که پیش‌تر نیز به‌خوبی تأمین شده بود، افزود.

این افزایش عرضه، در کنار تداوم تولید بالای کشورهای غیرعضو اوپک و رشد تقاضای جهانی کمتر از انتظار، در طول سال فشار قابل‌توجهی بر قیمت نفت وارد کرد.

اکنون سرمایه‌گذاران در انتظار نشست اوپک‌پلاس هستند که قرار است ۴ ژانویه به‌صورت ویدئوکنفرانس برگزار شود؛ نشستی که در آن تولیدکنندگان وضعیت بازار را بررسی کرده و درباره سیاست تولید برای اوایل سال ۲۰۲۶ بحث خواهند کرد.

ریسک‌های ژئوپلیتیک؛ حمایت‌های مقطعی

تنش‌های ژئوپلیتیک در طول سال گاه‌به‌گاه موجب جهش‌های کوتاه‌مدت قیمت شد، اما اثر آن‌ها دوام چندانی نداشت. حملات به زیرساخت‌های انرژی روسیه در جریان جنگ اوکراین، به‌طور مقطعی نگرانی‌هایی درباره اختلال در عرضه ایجاد کرد.

درگیری اسرائیل و حماس و همچنین تنش‌ها میان آمریکا و ایران نیز در مقاطعی تشدید شد و نگرانی‌ها درباره احتمال اختلال در جریان نفت خاورمیانه را دوباره زنده کرد.
به‌طور جداگانه، تنش‌ها میان واشنگتن و کاراکاس نیز ابهاماتی درباره صادرات نفت ونزوئلا ایجاد کرد و به‌طور موقت از قیمت‌ها حمایت به عمل آورد.
با این حال، این ریسک‌های عرضه بارها تحت‌الشعاع روایت غالبِ وفور عرضه جهانی و افزایش ذخایر نفتی قرار گرفتند.

در تازه‌ترین تحولات، امارات متحده عربی اعلام کرد که پس از تشدید تنش‌ها با متحد خود در خلیج فارس، عربستان سعودی، بر سر عملیات نظامی در کشور جنگ‌زده یمن، نیروهایش را از این کشور خارج خواهد کرد. عربستان سعودی و امارات هر دو از اعضای کلیدی اوپک به شمار می‌روند